او را نسبت به آينده كنترل خواهد نمود . 2 - گرچه ظاهر آيه عام است و همه مصائب را در بر مىگيرد ، ولى مطابق معمول در عمومات استثناهايى وجود دارد ، مانند مصائب و مشكلاتى كه دامنگير انبيا و ائمه معصومين ع مىشد كه براى ترفيع مقام يا آزمايش آنها بود . و همچنين مصائبى كه گريبان غير معصومين را مىگيرد و جنبه آزمون دارد . و يا مصائبى كه بر اثر ندانم كاريها و عدم دقت و مشورت و سهلانگارى در امور حاصل مىشود كه اثر تكوينى اعمال خود انسان است . و به تعبير ديگر جمع ميان آيات مختلف قرآن و روايات ايجاب مىكند كه عموم اين آيه در مواردى تخصيص پيدا كند ، و اين مطلب تازه اى نيست كه مايه گفتگوى بعضى از مفسران شده است . كوتاه سخن اينكه مصائب و گرفتاريهاى سخت ، فلسفه‌هاى مختلفى دارد ، كه در بحثهاى توحيدى ، و مباحث عدل الهى ، به آن اشاره شده است . شكوفايى استعدادها تحت فشار مصائب ، هشدار نسبت به آينده ، آزمون الهى ، بيدارى از غرور و غفلت ، و كفاره گناه و . . . اما از آنجا كه بيشتر افراد آن جنبه كيفرى و كفاره اى دارد آيه فوق آن را به صورت عموم مطرح ساخته است . و لذا در حديثى مىخوانيم : هنگامى كه امام على بن الحسين ع وارد بر يزيد شد ، يزيد نگاهى به او كرد و گفت : يا على ! * ( ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ ) * ! ( اشاره به اينكه حوادث كربلا نتيجه اعمال خود شما بود ) . ولى امام على بن الحسين ع فورا در پاسخ فرمود : كلا ! ما هذه فينا نزلت ، انما نزل فينا « ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الأَرْضِ وَلا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّه يَسِيرٌ لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ وَلا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ ) * » فنحن الذين لا ناسى على ما فاتنا من امر الدنيا ، و لا